Tiểu sử
Trần Tiến là nhạc sĩ, ca sĩ và nhà sáng tác có phong cách riêng trong âm nhạc Việt Nam, nổi bật với khả năng kết hợp chất liệu dân gian cùng tinh thần đương đại. Từ những ca khúc mang chủ đề quê hương, đất nước như Giai điệu Tổ quốc, Vết chân tròn trên cát đến những sáng tác giàu màu sắc dân gian như Ngẫu hứng sông Hồng, Tùy hứng lý ngựa ô và Quê nhà, ông xây dựng một sự nghiệp trải dài qua nhiều giai đoạn biến chuyển của âm nhạc Việt Nam.
Bắt đầu hoạt động nghệ thuật từ năm 16 tuổi với công việc hậu đài tại Đoàn Ca múa Hà Nội, Trần Tiến sớm chuyển sang biểu diễn sau một thời gian tự học. Ông từng theo các đoàn nghệ thuật đến những vùng tuyến lửa như Quảng Bình và Vĩnh Linh. Trong giai đoạn này, ông sáng tác Thanh niên ra tiền tuyến và Cô gái Sầm Nưa xinh đẹp, hai tác phẩm được trao Giải A tại cuộc thi Tiếng hát át tiếng bom do Hội Nhạc sĩ Việt Nam tổ chức. Năm 1971, sau một đợt mắc sốt rét ác tính, ông trở ra Bắc và theo học tại Nhạc viện Hà Nội, tốt nghiệp khoa thanh nhạc và nhận bằng đỏ về sáng tác giao hưởng năm 1978.
Sau khi tốt nghiệp, Trần Tiến tiếp tục sáng tác những ca khúc mang tinh thần yêu nước, trong đó có Giai điệu Tổ quốc, Những đôi mắt mang hình viên đạn và Vết chân tròn trên cát. Năm 1987, ông thành lập ban nhạc rock Đen-Trắng, biểu diễn nhiều sáng tác phản ánh những chuyển động của xã hội trong thời kỳ Đổi mới, như Ý nghĩ trong phòng hải quan, Đồng hồ và Trần trụi 87. Từ thập niên 1990, ông phát triển phong cách dân gian đương đại, tạo nên những tác phẩm kết hợp chất liệu âm nhạc truyền thống với cách thể hiện phóng khoáng, giàu ngẫu hứng.
Năm 2000, Trần Tiến tổ chức liveshow đầu tiên mang tên Ngẫu hứng Trần Tiến tại Nhà hát Hòa Bình. Năm 2007, ông được trao Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật cho các tác phẩm tiêu biểu, gồm Bài ca thanh niên ra tiền tuyến, Cô gái Sầm Nưa xinh đẹp, Giai điệu Tổ quốc, Chiếc vòng cầu hôn, Tùy hứng ngựa ô và Chị tôi. Ngoài âm nhạc, ông còn xuất bản cuốn sách Ngẫu hứng năm 2016, tập hợp 27 khúc ngẫu hứng văn xuôi.
Trần Tiến là em trai của Nghệ sĩ Nhân dân Trần Hiếu và là chú ruột của ca sĩ Trần Thu Hà. Trong những năm gần đây, ông chia sẻ về quá trình điều trị bệnh và sáng tác ca khúc Không gục ngã. Ông hiện sống cùng vợ tại Vũng Tàu.
Hành trình sự nghiệp
- 1963:Làm hậu đài cho Đoàn Ca múa Hà Nội, sau đó trở thành nghệ sĩ đơn ca
- 1971:Bị sốt rét ác tính, trở ra Bắc và theo học Nhạc viện Hà Nội
- 1978:Tốt nghiệp Nhạc viện Hà Nội khoa thanh nhạc và bằng đỏ sáng tác giao hưởng
- 1987:Thành lập ban nhạc rock Đen-Trắng và lưu diễn dọc đất nước
- 2000:Tổ chức liveshow đầu tiên Ngẫu hứng Trần Tiến tại Nhà hát Hòa Bình
- 2007:Nhận Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật
- 2020:Bộ phim tài liệu Màu cỏ úa về cuộc đời ông ra rạp
- 2022:Ra mắt MV Đi trong mùa hè cùng rapper Đen Vâu
- 2023:Tổ chức đêm nhạc Nửa thế kỷ phiêu bạt tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia
Tác phẩm & Hoạt động nổi bật
- Ca khúcKhông gục ngã(2023)—Tác giả
- MVĐi trong mùa hè(2022)—Ca sĩ
- PhimMàu cỏ úa(2020)—Nhân vật chính
- Ca khúcNhững đứa con mặt trời(2017)—Ca sĩ
- SáchNgẫu hứng(2016)—Tác giả
- AlbumTrần Tiến(2008)—Tác giả
- AlbumCó một thời như thế(2007)—Tác giả
- Ca khúcMưa bay tháp cổ(2005)—Tác giả
- AlbumLiveshow Ngẫu hứng Trần Tiến(2001)—Ca sĩ
- AlbumTùy hứng lý qua cầu(2001)—Tác giả
- AlbumDu ca tình yêu 2: Du ca đồng quê(2000)—Tác giả
- AlbumTự họa – Chuyện phố bên sông(1999)—Tác giả
- AlbumDu ca tình yêu: Chị tôi(1999)—Tác giả
- Ca khúcChị tôi(1997)—Tác giả
- AlbumTình khúc Trần Tiến: Tạm biệt chim én(1996)—Tác giả
- PhimLương tâm bé bỏng(1993)—Tác giả
- AlbumTrần Tiến viết – Trần Hiếu hát(1993)—Tác giả
Giải thưởng
- [Đoạt giải] Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật (2007)
- [Đoạt giải] Giải Mai vàng — Nhạc sĩ xuất sắc (1999)
- [Đoạt giải] Giải bài hát hay nhất năm (1992)
- [Đoạt giải] Giải thưởng Trung ương Đoàn — Dân số - Kế hoạch hoá gia đình (1990)
- [Đoạt giải] Giải nhất 10 bài hát được quần chúng ưa thích trong năm (1979)
Thành tựu
- Báo Tuổi Trẻ và Hội Nhạc sĩ Thành phố Hồ Chí Minh: Nhạc sĩ được yêu thích nhất 10 năm sau giải phóng (1985)
