Xuân Hinh

Từ những làn điệu chèo, quan họ đến xẩm và chầu văn, Xuân Hinh xây dựng dấu ấn riêng bằng lối diễn hài dân dã, khả năng ca hát đa dạng và sự am hiểu nghệ thuật truyền thống. Ông được công chúng gọi bằng những danh xưng như “Vua hề chèo” và “Vua hài đất Bắc”, đồng thời dành nhiều năm theo đuổi việc gìn giữ các loại hình nghệ thuật dân tộc.

Năm 1977, Xuân Hinh trúng tuyển vào Đoàn Dân ca Quan họ Bắc Ninh khi còn đang học phổ thông. Sau hơn sáu năm gắn bó với quan họ, ông chuyển sang nghệ thuật chèo vào năm 1983 và theo học tại Trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội, cùng lớp với NSND Quốc Trượng và NSND Hồng Ngát. Sau khi tốt nghiệp, ông từng được giữ lại trường làm giảng viên trước khi về công tác tại Nhà hát Chèo Hà Nội. Trong quá trình hoạt động, ông chịu ảnh hưởng từ những người thầy và nghệ sĩ như NSND Mạnh Tuấn, đạo diễn Doãn Hoàng Giang và đạo diễn Lê Hùng.

Bước ngoặt đáng chú ý trong sự nghiệp của Xuân Hinh đến vào năm 1988, khi tiết mục hề Cu Sứt tạo tiếng vang tại Festival Cười. Tiết mục được biểu diễn gần hai tháng tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt – Xô, góp phần đưa tên tuổi ông đến gần hơn với khán giả. Bên cạnh diễn hài, ông thể hiện khả năng ở nhiều loại hình như chèo, xẩm, quan họ, cải lương và chầu văn. Năm 1997, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú.

Không chỉ biểu diễn, Xuân Hinh còn dành tâm huyết sưu tầm, nghiên cứu và phát triển các giá trị nghệ thuật truyền thống, đặc biệt là chèo cổ, xẩm và chầu văn. Năm 2016, ông tổ chức liveshow Xuân Hinh – Kẻ chọc cười dân dã, đánh dấu 40 năm hoạt động nghệ thuật. Đến năm 2025, ông tiếp tục thu hút sự chú ý khi tham gia đọc rap trong MV Bắc Bling của Hòa Minzy, kết hợp cùng Masew và Tuấn Cry. Ca khúc nhanh chóng vươn lên vị trí Top 1 Trending YouTube tại Việt Nam, đưa hình ảnh nghệ sĩ gạo cội đến gần hơn với khán giả trẻ.

Trong đời sống riêng, Xuân Hinh kết hôn với bà Nguyễn Phương Lan vào đầu năm 1995. Hai người có một con gái là Bảo Linh và một con trai tên Xuân Quang. Em trai ông là nghệ sĩ chèo Xuân Nghĩa, công tác tại Nhà hát Chèo Quân đội.